1. Khái niệm khảo sát địa chất công trình
Khảo sát địa chất công trình là quá trình nghiên cứu, đánh giá điều kiện địa chất tại khu vực dự kiến xây dựng nhằm phục vụ thiết kế và thi công công trình. Đây là một nội dung quan trọng trong lĩnh vực Địa chất công trình, giúp xác định đặc điểm nền đất, cấu trúc địa tầng và các yếu tố có thể ảnh hưởng đến sự ổn định của công trình.
Kết quả khảo sát là cơ sở để lựa chọn giải pháp nền móng phù hợp, đảm bảo an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí đầu tư.
2. Mục đích của khảo sát địa chất công trình
Công tác khảo sát địa chất được thực hiện nhằm:
- Đánh giá điều kiện địa chất và khả năng chịu tải của nền đất
- Xác định thành phần, trạng thái và tính chất cơ lý của các lớp đất, đá
- Phát hiện các yếu tố bất lợi như nền đất yếu, túi bùn, hang karst, trượt lở
- Xác định mực nước ngầm và ảnh hưởng của nước đến công trình
- Đề xuất giải pháp xử lý nền và thiết kế móng phù hợp
3. Nội dung khảo sát địa chất công trình
3.1. Khoan khảo sát địa chất
Khoan địa chất là phương pháp phổ biến để thu thập mẫu đất, đá theo chiều sâu. Các lỗ khoan được bố trí dựa trên quy mô, tải trọng và tính chất công trình nhằm phản ánh chính xác điều kiện địa chất khu vực.
3.2. Thí nghiệm hiện trường
Các thí nghiệm tại hiện trường giúp đánh giá nhanh và trực tiếp đặc tính nền đất, bao gồm:
- Thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT)
- Thí nghiệm xuyên tĩnh (CPT, CPTu)
- Thí nghiệm cắt cánh
- Thí nghiệm nén tĩnh nền đất
3.3. Thí nghiệm trong phòng
Mẫu đất, đá sau khi lấy từ hiện trường sẽ được phân tích trong phòng thí nghiệm để xác định:
- Độ ẩm, dung trọng
- Giới hạn dẻo, giới hạn chảy
- Cường độ chịu nén, cường độ cắt
- Hệ số nén lún, độ biến dạng
3.4. Quan trắc địa chất
Đối với các công trình lớn hoặc khu vực có điều kiện địa chất phức tạp, công tác quan trắc được thực hiện nhằm theo dõi:
- Mực nước ngầm
- Độ lún của nền đất
- Biến dạng và chuyển vị của đất theo thời gian
4. Quy trình thực hiện khảo sát địa chất
Quy trình khảo sát địa chất công trình thường bao gồm:
- Thu thập tài liệu, khảo sát sơ bộ
- Lập phương án khảo sát
- Thi công khoan và thí nghiệm hiện trường
- Thí nghiệm mẫu trong phòng
- Phân tích, xử lý số liệu
- Lập báo cáo khảo sát địa chất công trình
Báo cáo khảo sát sẽ cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu và kiến nghị kỹ thuật phục vụ thiết kế.
